Inwestycja powstała w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego 2014–2020 i szybko stała się jedną z najbardziej zaawansowanych technologicznie realizacji oświatowych w województwie.

Dlaczego potrzebowaliśmy nowego miejsca dla najmłodszych?

Dotychczasowe placówki były niewystarczające pod względem liczby miejsc, standardów opieki oraz wymogów integracyjnych. Rodzice dzieci z niepełnosprawnościami zwracali uwagę na ograniczoną dostępność terapeutyczną, a projektowanie przyszłej infrastruktury musiało uwzględniać ich potrzeby na równi z potrzebami dzieci zdrowych.

Równolegle miasto mierzyło się z koniecznością zmniejszenia zużycia energii i kosztów funkcjonowania budynków publicznych. Z tego połączenia potrzeb społecznych i środowiskowych wyrósł pomysł budowy obiektu, który będzie nie tylko funkcjonalny, ale także zdrowy, oszczędny. Technologia pasywna świetnie wpisuje się e ten cel.  Budynki pasywne zużywają bardzo mało energii, a znaczną jej część wytwarza samodzielnie. Jednocześnie nowy budynek miał stać się miejscem w pełni integracyjnym, dostępnych dla dzieci o różnych potrzebach oraz bezpiecznym i komfortowym dla użytkowników przez cały rok.

Miasto chciało pokazać, że nowoczesne budownictwo publiczne może łączyć oszczędność, innowacyjność i troskę o zdrowie mieszkańców – i że inwestycje edukacyjne mogą być częścią lokalnej polityki klimatycznej.

Jak powstał jedno z najnowocześniejszych przedszkoli w regionie?

Prace trwały od wiosny 2021 r. do marca 2023 r. W tym czasie powstał obiekt wolnostojący o powierzchni ponad 3 tys. m², zaprojektowany na planie zbliżonym do kwadratu i częściowo podpiwniczony. Zastosowano w nim szereg technologii charakterystycznych dla budynków pasywnych: wentylację mechaniczną z bardzo wysokim odzyskiem ciepła, pompy ciepła oraz instalację fotowoltaiczną, która ma pokrywać około połowy rocznego zapotrzebowania obiektu na prąd.

OZE odpowiadają również za produkcję ponad jednej trzeciej ciepła w budynku, a zainstalowane urządzenia zacieniające i automatyczne sterowanie temperaturą pomagają utrzymać komfort zarówno latem, jak i zimą. Całość uzupełnia punkt ładowania pojazdów elektrycznych przy budynku.

Parametry energetyczne budynku
Instalacje odnawialnych źródeł energii zainstalowane w pasywnym przedszkolu osiągają 0,07 MWt mocy cieplnej i 0,08 MWe mocy elektrycznej, co pozwala wytwarzać rocznie około 35,7 MWh ciepła oraz 76 MWh energii elektrycznej, pokrywając znaczną część zapotrzebowania energetycznego budynku.

Funkcjonalnie obiekt został zaprojektowany tak, aby odpowiadał różnym potrzebom. Na parterze zlokalizowano pięć oddziałów przedszkolnych, dużą salę wielofunkcyjną, kuchnię, salę polisensoryczną i gabinet rehabilitanta. Piętro to pięć oddziałów żłobkowych z przypisanymi sypialniami oraz zaplecze administracyjne i terapeutyczne. Integralną częścią obiektu jest basen rehabilitacyjny o wymiarach 12,5 × 6 metrów. Łącznie w budynku znajdzie miejsce aż 195 dzieci.

Projektowanie odbywało się według zasad dostępności i projektowania uniwersalnego – tak, aby każda przestrzeń była czytelna, intuicyjna i możliwa do samodzielnego użytkowania przez dzieci z różnymi niepełnosprawnościami.

Co to jest sensoryka i sala polisensoryczna?

Sensoryka to dziedzina zajmująca się odbieraniem, przetwarzaniem i integrowaniem bodźców zmysłowych – takich jak dotyk, wzrok, słuch, zapach, równowaga czy czucie głębokie. U małych dzieci prawidłowa integracja sensoryczna ma kluczowe znaczenie dla rozwoju motorycznego, emocjonalnego i poznawczego. Jej zaburzenia mogą utrudniać naukę, koncentrację, regulowanie emocji czy funkcjonowanie w grupie.

Dlatego w nowoczesnych placówkach edukacyjnych coraz częściej powstają sale polisensoryczne (lub multisensoryczne). To specjalnie wyposażone pomieszczenia, w których w bezpieczny i kontrolowany sposób stymuluje się różne zmysły jednocześnie – światłem, dźwiękiem, dotykiem, zapachem, ruchem i kolorami. Celem jest wspieranie rozwoju dzieci, zwłaszcza z niepełnosprawnościami i trudnościami sensorycznymi, a także budowanie poczucia bezpieczeństwa, poprawa koncentracji, komunikacji i umiejętności społecznych.

Efekty, które zmieniają codzienność dzieci i całej społeczności

Dzięki inwestycji powstało pierwsze w mieście i powiecie przedszkole i żłobek zbudowane w technologii pasywnej. To nie tylko oszczędność energii i znacząca redukcja emisji. To przede wszystkim komfort, stabilna temperatura w pomieszczeniach, świeże powietrze i przestrzenie, które realnie odpowiadają na potrzeby najmłodszych – w tym tych, którzy wymagają wsparcia terapeutycznego.

Obiekt pełni również funkcję demonstracyjną. Od momentu otwarcia odwiedzają go przedstawiciele samorządów, którzy chcą zobaczyć, jak w praktyce działa budownictwo pasywne w sektorze publicznym.

Czego nauczyła nas budowa w standardzie pasywnym?

Realizacja tej inwestycji pokazała, jak wymagające jest budowanie obiektów pasywnych. Największym wyzwaniem okazała się precyzja wykonawcza – od eliminowania mostków termicznych po odpowiednie prowadzenie instalacji. Kluczowe było również zsynchronizowanie pracy wielu branż oraz dbałość o jakość materiałów.

Zdobyte doświadczenia pozwoliły miastu lepiej przygotować się do planowania kolejnych inwestycji energetycznych i edukacyjnych. Stalowa Wola weszła na ścieżkę, na której budownictwo niskoenergetyczne staje się normą, a nie wyjątkiem.

Budynek, który pokazuje kierunek na przyszłość

Integracyjne przedszkole i żłobek w Stalowej Woli to inwestycja, która łączy troskę o najmłodszych z troską o środowisko. Sam fakt, że w jednym budynku zestawiono przedszkole, żłobek i basen rehabilitacyjny, jest rozwiązaniem unikalnym. Obiekt jest przyjazny, zdrowy, oszczędny i dostępny, a przy tym pokazuje, że ambitne cele klimatyczne można realizować poprzez mądrze projektowaną infrastrukturę publiczną.