W szczególnie złożonych zagadnieniach samorządy sięgają po pomoc doradców współpracujących z Komisją Europejską, którzy dobrze rozumieją, jak myśli Bruksela. Tak zrobiło województwo podkarpackie, korzystając ze wsparcia w ramach inicjatywy JASPERS – wspólnego programu Komisji Europejskiej i Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Efektem jest lepsze planowanie inwestycji, trafniejsze decyzje i większa skuteczność w dystrybucji unijnych dotacji.

Czym jest JASPERS?

Wspólna Pomoc w zakresie Wsparcia Projektów w Regionach Europejskich (JASPERS – Joint Assistance to Support Projects in European Regions) to inicjatywa Komisji Europejskiej (Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej) oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Od 2006 r. oferuje bezpłatne wsparcie instytucjom publicznym i beneficjentom funduszy unijnych w przygotowaniu wysokiej jakości projektów infrastrukturalnych oraz strategicznych.

Kompleksowe doradztwo na każdym etapie

Zakres działań JASPERS obejmuje cały cykl projektowy – od planowania i opracowania dokumentacji, przez pomoc we wdrażaniu i monitorowaniu projektów, aż po szkolenia oraz wzmacnianie kompetencji instytucji publicznych. Inicjatywa wspiera inwestycje w takich obszarach jak transport (drogi, kolej, porty, lotniska), gospodarka wodno-ściekowa, energetyka, gospodarka odpadami oraz rozwój inteligentnych miast. Działa w ponad 30 krajach – nie tylko członkowskich Unii Europejskiej, ale również w krajach kandydujących i Partnerstwa Wschodniego. Zespoły doradcze pracują m.in. w Luksemburgu, Brukseli, Warszawie, Wiedniu i Bukareszcie.

Jakość, wiedza i dostęp do unijnych kulis

JASPERS oferuje również niezależną recenzję jakości (IQR – Independent Quality Review) dla największych projektów, co przyspiesza proces zatwierdzania wniosków przez Komisję Europejską. Specjaliści zaangażowani w program wspierają także działania strategiczne – analizując plany sektorowe, dokumenty programowe i priorytety inwestycyjne oraz dzieląc się dobrymi praktykami.

JASPERS dla Podkarpacia

Województwo podkarpackie od kilku lat aktywnie korzysta ze wsparcia przy wdrażaniu programu regionalnego. Prace doradcze prowadzone są w dwóch kluczowych obszarach: gospodarce wodno-ściekowej oraz działalności Podkarpackiego Centrum Innowacji Sp. z o.o. (PCI).

Inteligentne podejście do gospodarki wodno-ściekowej

Od listopada 2021 r. eksperci JASPERS wspierają Urząd Marszałkowski w planowaniu inwestycji w tym sektorze. Doradcy pomagali m.in. zaplanować, jak najlepiej wykorzystać środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, analizowali doświadczenia z poprzednich lat – w tym projekty pilotażowe dotyczące przydomowych oczyszczalni ścieków – i opracowali rekomendacje na podstawie raportu Głównego Instytutu Górnictwa o ochronie przyrody i jakości wód na terenach cennych przyrodniczo. Wspierali także przygotowanie dokumentów potrzebnych do wdrażania programu i ogłaszania konkursów oraz dzielili się przykładami dobrych praktyk w walce ze skutkami suszy i zmian klimatu.

Pomoc w rozwoju Podkarpackiego Centrum Innowacji

Drugim ważnym obszarem współpracy była analiza i optymalizacja działań Podkarpackiego Centrum Innowacji sp. z o.o. Od kwietnia 2023 r. zespół JASPERS wspiera ocenę skuteczności działań zrealizowanych w ramach projektu w poprzedniej perspektywie finansowej 2014-2020 oraz zasadność ich kontynuacji i rozszerzenia w latach 2021-2027. Analizie poddano m.in. stopień realizacji celów zawartych w dokumentacji projektowej oraz raporcie Banku Światowego, a także nowe obszary aktywności zaproponowane przez PCI.

Realne wsparcie i konkrety

– Współpraca z ekspertami JASPERS to dla nas ogromna wartość dodana. Otrzymujemy nie tylko rzetelne analizy i konkretne rekomendacje, ale też dostęp do doświadczeń, których nie sposób zdobyć samodzielnie. To wsparcie realnie przekłada się na wyższą jakość planowanych projektów i skuteczniejsze wykorzystanie Funduszy Europejskich – mówi Wojciech Magnowski, dyrektor Departamentu Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Podkarpackiego.

Andrzej Szoszkiewicz